zaterdag 12 juni 2021

Wakker worden

Meester voor de klasDeze periode kenmerkt zich doordat steeds meer mensen wakker worden. Over corona kan je zeggen dat het ontstaan is uit de fouten van het verleden. Of denken dat we het in de toekomst anders gaan doen. Maar het heden is hét moment om te handelen en waar de besluiten vallen. Dus hier moet het gebeuren. Gabriël van den Brink heeft dit jaar een mooi over dit onderwerp geschreven: "Ruw ontwaken uit een neoliberale droom."

Een boek dat gaat over het wakker worden na een goede nachtrust. Hij ziet de neoliberale tijd als een mooie en vruchtbare tijd. Een tijd waarin veel bereikt is, maar waar ook het nodige aan op te merken is. Denk maar eens aan de mobiliteit. Op het land, ter zee en in de lucht is het gewoon te druk. Met nadelige gevolgen voor het klimaat en daarmee ook voor ons. Kortom, we produceren en consumeren veel te veel.

Hij legt uit dat de liberale gedachte er al was in de jaren ‘80 en later steeds de leidraad vormde van ondernemingen en de overheid. Met name de economische theorie van het primaire belang van de aandeelhouders was de aanleiding tot ontsporing. Alles was markt en als dat niet zo was maakten we het ervan. Zo ging de economie met de politiek op stap. Burgers werden klanten, patiënten werden cliënten en basisscholen moesten gaan presteren. Inmiddels is duidelijk dat met name de VVD en haar coalitiepartners met de premier het aandeelhouders-eerst idee aanhangen.

De onvrede van een grote bevolkingsgroep is hierdoor ontstaan. De overheid is er niet voor hen, maar voor een kleine groep die daar de voordelen van plukt. Dat is de analyse van Van den Brink. In zijn boek doet hij een suggestie voor een denkrichting over de toekomst.

Onderdeel van zijn analyse is dat de mens geen homo-economicus is en enkel gaat voor de winst, maar een sociale wezen is die anderen nodig heeft. Dat laatste hebben we bijvoorbeeld gezien en ervaren bij de zorg voor corona patiënten. Dat is dan ook de richting die hij voorstelt. Er moet meer aandacht zijn voor het leven en het werk van de gewone man/vrouw. Ook voor wat betreft het inkomen.

Nu zijn veel ondernemers gericht op het herstellen van de oude economie. Maar de tijd terugdraaien gaat niet. De richting moet anders. We moeten de onderneming socialer inrichten. In mijn vorige blog gaf ik al het belang van coöperaties of stichtingen aan. Dat zal niet overal snel en gemakkelijk lukken, maar het aan de orde stellen is een belangrijke eerste stap. Een stap die genomen kan worden door ondernemingsraden.