zaterdag 12 juni 2021

Verlies van vertrouwen

Drie lachende mensen achter laptopOp 15 mei 2021 schrijft het Financieele Dagblad over een primeur in Tilburg. Wethouder Esmah Lahlah gaat een maand vrijwillig in de bijstand. Gewoon om te ervaren hoe het is om te leven als bijstandsgerechtigde. Deze periode valt haar zwaar tegen en het is voor haar aanleiding om in de raad een besluit voor te stellen om te starten deze gezinnen meer maatwerk te bieden en ze te benaderen vanuit vertrouwen, niet vanuit wantrouwen.  

En zo gebeurt het, als voorbereiding op een wijzigingsvoorstel van de participatiewet. Lahlah constateert dat deze wet niet werkt als vangnet en springplank om mee te doen met de maatschappij. Deze wet toont op vele fronten dat de groep bijstandsgerechtigden benaderd wordt vanuit wantrouwen. 

Het experiment pakt zeer positief uit. De vrees dat bijstandsgerechtigden niet aan het werk willen en tegenwerken is niet aan de orde. Men blijkt met meer energie aan de slag te gaan en de gemeente helpt meer mensen dan voorheen aan werk. Voor een groot deel komt dat door het positieve gedrag van de ambtenaren van de gemeente en het vertrouwen waarmee deze groep benaderd wordt. 

Het artikel spreekt me aan omdat de affaire over de kinderopvangtoeslag ook dit verschijnsel vertoont. En cultuur in Den Haag is er ook één van wantrouwen. Het is niet alleen Rutte maar de hele Kamer die moet werken aan vertrouwen in elkaar en naar de regering. Het zou al een stuk schelen als men fatsoenlijk en met respect met elkaar praat. Het goede voorbeeld zal zijn uitstraling op anderen hebben. Het zal een lange weg zijn maar het is belangrijk dat ambtenaren ook zelf moeten ervaren dat het beter is om elkaar met respect te behandelen, ongeacht achtergrond of politieke kleur. 

Het is niet voldoende als Rutte stelt dat hij er meerdere keren diep over heeft nagedacht. En ook de Kamer moet, net als de gemeente Tilburg, eens in de schoenen gaan staan van de mensen die geraakt zijn. Scheiding en verlies van huis en baan. Hoe moet je dat voelen? Het had echt niet, maar dan ook niet mogen gebeuren…. 

Tenslotte is dit soms ook de praktijk in de de ondernemingsraden. Uit mijn ervaring als adviseur ken ik er voldoende die net als de Haagse politiek optreden en soms nog erger. Dat heeft een voorbeeld voor de onderneming als geheel. Als de OR niet met respect de bestuurder kan aanspreken en omgekeerd dan kan dat ook in de onderneming op tal van plaatsen niet. De cultuur is zoals een vis het water beleefd. Men ervaart dat als min of meer vanzelfsprekend, maar men doet er zelf ook aan mee. Maar veranderen begint gewoon bij jezelf en daar hoort bij dat je anderen erop moet aanspreken.