zaterdag 12 juni 2021

Regeltjes

Vrouw achter laptop met mondkapjeIn een groot aantal berichten over de aanpak van de corona crises rijzen vragen over de adviezen van het Outbreak Management Team. Regelmatig lees ik over deskundigen die de adviezen of regels, uitgegeven door het OMT, onduidelijk vinden. Dat zou ook zomaar eens de oorzaak kunnen zijn dat veel mensen die adviezen en regels niet opvolgen.

De gedachtegang is dat regels duidelijk dienen te zijn en een oplossing bieden voor elke situatie. Het is mij onbekend hoe deze deskundigen aan dit idee komen. Want er zijn vele situaties denkbaar waar geen regels op van toepassing zijn. Niet omdat ze er niet zijn, maar omdat de situatie te onduidelijk is. Mijn idee is dan ook dat men de eigen verantwoordelijkheid niet neemt door te verwijzen naar de onduidelijkheid van de regels. Bedenk zelf een oplossing en regel het binnen de kaders van het OMT. 

Een lange traditite in het opvoeden en opleiden is de oorzaak dat alles volgens regeltjes moet gaan. Want dan deed je precies wat er van je verwacht werd en dat werd gewaardeerd. Eigen initiatief werd niet op prijs gesteld. Gelukkig krijgen we ook steeds meer inzicht in de effecten daarvan. Maar het zou nu niet gestimuleerd moeten worden met suggesties dat regels oplossingen geven. 

Regels zijn eerder oorzaak van problemen dan oplossingen. Kijk bijvoorbeeld naar de ontsporingen bij de uitkeringen- en toeslagen affaire. Daar zijn regels gehanteerd die volkomen fout waren en de medewerkers werden erop aangekeken. Terwijl deze medewerkers alleen maar de regels volgden, omdat er anders oneervol ontslag dreigde. 

Achter regels zit een denkkader en dat wordt niet tegelijk met de regels aan de orde gesteld. Bij de toeslagen was dat het opsporen van fraude. In het geval van het OMT zijn dat wetenschappelijke inzichten of beleidsmaatregelen ter voorkoming van de besmetting. Door het voeren van breed overleg worden regels geen onveranderbare bevelen maar begrepen voorschriften of afspraken. De wetgeving in ons land verloopt ook via overleg met de volksvertegenwoordiging. Dan kunnen alle partijen hun zegje doen en wordt in meerderheid een besluit genomen, rekening houdend met de bezwaren van de minderheid. Dat ontbreekt helaas bij de adviezen van het OMT. En daar komen ook voor een deel de bezwaren vandaan. 

Discussies over uitleg van de regels of de onduidelijkheid ervan zijn een signaal over het gebrek aan inspraak. Medezeggenschap is een goed middel tegen het niet zomaar accepteren van regelingen en regels. Het gaat dan om acceptatie van de regels en het dragen van medeverantwoordelijkheid. Ook in het geval van een pandemie.