Als het gaat over de energiecrisis denken we vooral aan de hoge brandstofprijzen aan de pomp of hoge energierekeningen thuis. Het liefst zouden we zien dat de overheid dit compenseert. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) raadt mensen inmiddels aan zo veel mogelijk thuis te werken om zo brandstof te besparen. In discussies tussen politiek, deskundigen en burgers wordt volop gesproken over de compensatie door de overheid van de alsmaar stijgende kosten.
De nationaal deskundige op het gebied van oorlogen Rob de Wijk benadrukt in zijn columns en analyses vaak dat crises en oorlogen in de regio de urgentie van de energietransitie versnellen. Volgens De Wijk zijn de energietransitie en strategische onafhankelijkheid direct verbonden met de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten en de positie van de VS.
Huishoudens versus bedrijven
Toen ik dit las vroeg ik mij af hoeveel energie huishoudens versus bedrijven verbruiken. Waar is de grootste winst te behalen? Grofweg komt dit op het volgende neer. Bedrijven, Industrie en Transport zijn verantwoordelijk voor ongeveer 75% – 80% van het totale energieverbruik. Huishoudens zijn verantwoordelijk voor ongeveer 15% – 20% van het totale energieverbruik. In Nederland verbruiken bedrijven (inclusief industrie, transport, landbouw en diensten) dus aanzienlijk meer energie dan alle huishoudens bij elkaar. Huishoudens zijn verantwoordelijk voor een relatief klein deel van het totale energieverbruik.
Wat doen bedrijven aan vergroenen, verduurzamen en het besparen van energie? Als men de beroepsbevolking oproept om meer thuis te werken betreft dit nog geen 20% van ons verbruik. We slaan dus de grootste slag als bedrijven minder energie gaan verbruiken. Dat betekent dat het bedrijfsleven en de overheid het momentum van de huidige crisis kunnen gebruiken om nog sneller te verduurzamen en te vergroenen. Dit resulteert in minder afhankelijkheid en een betere concurrentiepositie ten opzichte van bedrijven in andere landen die dure fossiele brandstoffen blijven gebruiken.
Wat kan de OR doen?
Dus OR-en van Nederland focus niet alleen op het thuiswerken maar zet groots in op energiebesparingen bij het bedrijf zelf. De WOR voorziet al sinds de jaren 70 van de vorige eeuw in de mogelijkheid voor OR-en om het energieverbruik op de agenda te zetten van het overleg tussen OR en bestuurder. In artikel 28 lid 4 WOR (stimuleringstaken) staat:
De ondernemingsraad bevordert naar vermogen de zorg van de onderneming voor het milieu, waaronder begrepen het treffen of wijzigen van beleidsmatige, organisatorische en administratieve voorzieningen in verband met het milieu.
Ga het gesprek aan met collega’s en de bestuurder dat als het bedrijf nu forse investeringen doet in verduurzaming, op langere onafhankelijkheid ontstaat en men op termijn juist op de energiekosten kan besparen. Er is nog veel werk te doen, of het nu gaat om het verwarmen van panden, het stoken van ovens, het transport van goederen of het gebruik van andere grondstoffen.
Arnoud Berkel
Medezeggenschap specialist in de praktijk.