zaterdag 10 april 2021

Inperking vrijheid

Zonlicht schijnt door de bomenVoor een OR is het van belang om een beeld te hebben van de toekomst van de onderneming. In een periode waarin er niet zoveel aan de hand is, is zo’n toekomstbeeld gemakkelijker te maken dan in een tijd als deze. Uiteraard weet je nooit of voorspellingen ook gaan uitkomen maar het denkproces wat hieraan voorafgaat is heel nuttig. Al was het maar om flexibeler te kunnen reageren op de toekomst. In dit blog lever ik ondernemingsraden graag gespreksstof aan die een aanzet geeft tot toekomstige vrijheid. Ik hoop van harte dat dit jullie helpt na te denken en met elkaar te praten over de toekomst en de mate waarin de onderneming waar jullie toe behoren hierin past en aangepast dient te worden.

 Recent hebben we een pittig debat kunnen zien in de Tweede Kamer over de vrijheid van meningsuiting. Daarbij ging het over een petitie voor het strafbaar stellen van het bespotten van de Islamitische profeet. Daar heb ik geen mening over. Het staan op iemands tenen komt in alle lagen van de maatschappij voor, en ook in de godsdienst. 

Onduidelijk in deze discussie was wat men verstaat onder vrijheid. De VVD heeft vrijheid in de praktijk gebracht met het neoliberalisme. De vrije markt was het doel. Nu ziet men de rafelranden en moeten die door een sterke overheid aangepakt worden. Betekent dat minder vrijheid? Dat is dan wel een enorme draai, maar het kan. Beter ten hele gekeerd dan ten halve. 

De kern van de overheidsmaatregelen om de coronacrisis aan te pakken betreft inperking van de vrijheid. Dat geldt voor het ontmoeten van anderen, voor buitenlandse reizen, voor het dragen van een mondkapje en zo kan ik nog wel even verder gaan. Niet alle maatregelen betreffen voorschriften. Er is ook sprake van serieuze adviezen. Maar we denken dan dat het niet meer mag. Tenminste voorlopig niet. Straks krijgen we het ‘normale leven’ weer terug.

Maar Is dat zo? Want als je naar het milieu kijkt en het klimaat dan dreigen er rampen die we nu nog niet kunnen overzien. De ijskap op de Noordpool is over 40 jaar gesmolten. Dan zijn er geen gletsjers meer en is de toendra ontdooit. En nu is er al zoveel luchtvervuiling in ons land dat duizenden mensen er hinder van ondervinden en zich ziek voelen. We halen de door ons onderschreven normen in Europa niet en ook het akkoord van Parijs niet. 100 km/uur rijden is ook een beperking van de vrijheid maar hiermee gaan we onvoldoende zorg dragen voor het herstel van het milieu. En minder CO2 uitstoot gaat alleen lukken als de overheid besluit hier serieuze voorschriften voor vast te stellen. 

En wij zijn als samenleving hiervoor verantwoordelijk. Dus we moeten er ook zelf voor zorgen dat we het anders gaan doen. We zijn dan wel een klein land, maar onze footprint is enorm! Anders gezegd, gemiddeld genomen leven wij op een te grote voet. En dat gaat ten koste van de aarde. Corona leert ons te matigen en ik hoop dat het voortbestaan van de aarde en kwaliteit van leven op deze aarde voor ons ook zo belangrijk is om te willen matigen. Want als we in staat zijn te matigen, zijn er minder overheidsvoorschriften nodig en herwinnen we hierdoor automatisch weer onze vrijheid.