woensdag 17 juli 2019

Begrenzen

gat in het hekBegrenzen is een werkwoord dat in deze zin in ons land vrijwel niet gebruikt wordt. Wij begrenzen vrijwel niets. En daar hebben veel inwoners van ons land last van. Van de gezondheidszorg tot de natuur dienen grenzen gehanteerd te worden. Als er in een ziekenhuis te veel patiënten binnenkomen moet iemand een grens stellen. Zoniet dan gaat de zorg achteruit en vallen de zorgverleners om.

Meer geld en/of meer personeel lost dat niet op. We stellen steeds hogere eisen. Maar niemand die begint over de grens. In het onderwijs moeten leerkrachten ook kinderen met een beperking begeleiden. Er moeten meer wilde bloemen in de wei. De stallen van boeren moeten steeds groter en efficiënter, als een fabriek.  

Op al deze en andere terreinen lopen we tegen problemen aan en voor een groot deel zijn dat problemen omdat niemand nadenkt of durft na te denken over de grenzen. Pas als het te duur wordt grijpt men in. Maar alleen omdat het te duur wordt. Neem de gezondheidszorg. Deze wordt steeds duurder maar over grenzen wordt niet gesproken. Voorzichtig komt het beeld nu op dat heel oude mensen met een kwaal niet altijd behandeld kunnen worden. Het verlengen van het leven is niet altijd een doel. Meem mobiliteit en met name vliegverkeer. De lucht zit vol maar Lelystad Airport wordt op dit moment gebouwd. Hetzelfde geldt voor het toerisme. Amsterdam en Venetië zijn zulke publiekstrekkers dat dit soort steden in een rap tempo onleefbaar worden. Tot slot het voorbeeld van de Raad van State en de rekenkamer. Zij hebben geconstateerd dat het stikstofbeleid van de regering de natuur niet voldoende beschermd. Vergunningen zijn onterecht verleend en tientallen projecten zouden stopgezet moeten worden. Dus dat is een concrete begrenzing. Niet van de overheid zelf maar van hun controleurs. Er is nu een stuurgroep ingesteld die moet uitzoeken of er nog juridische uitwijkmogelijkheden zijn. Men accepteert de grenzen schijnbaar nog niet.

En het is nog niet erg genoeg. De regering wil door op de ingeslagen weg. In 1972 bracht de Club van Rome een rapport uit met de titel “Grenzen aan de groei”, zie Wikipedia. Kennelijk is men zo geschrokken van dit rapport dat het een taboe geworden is. En toch moet begrenzing weer op de agenda. Het neoliberalisme dient nu echt eens vervangen te worden door het alternatief dat nog moet worden bedacht.

In elke onderneming is regelmatig de vraag aan de orde wat de mogelijkheden zijn, tot hoe ver men kan gaan en wat de consequenties zijn als men verder gaat. De OR kan mooi werk verrichten als begrenzer van de onderneming. Want aan alles is een grens. Aan de hoogte van het salaris van de directie, aan de efficiency op de werkvloer, aan de grondstoffen die nodig zijn om te kunnen produceren en aan de groei van de onderneming als geheel.