5%. Dat is een voorstel van de PvdA voor het verkiezingsprogramma van het Europarlement voor de doelstelling van werkloosheid. Dat is nuttig omdat dit een doel is wat mensen aan de lijve ondervinden en dat meetbaar is. Er waren natuurlijk wel allerlei economische doelstellingen zoals inflatie en economische groei maar dat zijn de bekende streefcijfers waar eigenlijk niemand iets aan kan doen. Die komen tot stand door maatregelen van buiten, zoals de export. Eigenlijk zijn het cijfers die meer verhullen dan dat ze inzicht geven. Het lijkt op een doelstelling maar het is een mistbank.
Dat komt omdat er geen instrumenten zijn om te zorgen dat het ook gebeurt. Er moet te veel aan het toeval overgelaten worden. En dat er niet aan te sturen valt, wordt niet toegegeven. Overigens is dat ook het geval met veel doelstellingen in het bedrijfsleven. Ook daar wordt gedacht dat de directie weet hoe het moet en dat die aanstuurt op bepaalde resultaten maar in de meeste gevallen is het resultaat het gevolg van toeval en komt dat door marktinvloeden waar niemand grip op heeft.
Daarom is dit een omslag in het denken voor de maatschappij. Want als de werkloosheid in sommige landen van Europa meer dan 25% is en voor de jeugd meer dan 50% dan is er een buitengewoon belangrijk probleem aan de orde. Dit probleem veroorzaakt vroeg of laat chaos en onlusten. Het streven om op Europees niveau daar grip op te krijgen is van groot belang en daarbij zijn cijfers die als doelstelling gezien worden zeer nuttig.
Want dat brengt ons naar een andere manier van denken. Het gaat dan niet om een economisch doel maar om een maatschappelijk doel. Dit moet mensen aan het werk helpen, los van de vraag of dat ook een economische groei tot gevolg heeft. Het gaat om prioriteitstelling, het wordt een doel dat veel concreter is. In onze technische maatschappij vraagt dat ook een meer technische benadering. De financiële innovaties die ons de crisis hebben gebracht kunnen achterwege blijven.
Een werkwijze die al langzaam aan op gang kom,t is het opnieuw aandacht geven aan de maakindustrie om die te versterken. Het gaat dus om meer technisch georiënteerde mensen die kunnen werken met techniek en een toegevoegde waarde aan een product kunnen geven. De dienstverlening zal daarbij een stapje terug moeten doen. Ook in onderwijs en opleidingen moet techniek voorrang krijgen.
En bij de ondernemingen ligt de sleutel. Een strategische keuze voor meer technische vernieuwing in de onderneming kan met interne opleidingen bereikt worden. Inkrimping van het personeel moet alleen kunnen als daarbij omscholing naar technisch werk een rol speelt. Begeleiding van werk naar werk gebeurt al veel, maar zou gelet op de te behalen doelstelling verplicht moeten worden. Zo kunnen er meer routes bedacht worden om de doelstelling te halen. Want werkloosheid is een ramp.
Cor P. Berkel
redacteur OR-Online.