De Monitoring Commissie Corporate Governance rapporteerde onlangs dat van de 80 nieuw benoemde commissarissen er 13 vrouw zijn.

Dat gaat dus niet de goede kant op. Zo komen er ondanks goede argumenten nooit voldoende vrouwen in de besturen en toezichtsorganen. Terwijl toch algemeen bekend is dat een mix van vrouwen en mannen in een bestuur tot betere besluitvorming leidt. Een ander argument komt vrijwel nooit op tafel, namelijk dat uit een onderzoek blijkt dat de benoemde vrouwen in een bestuur steeds een hoger opleidingsniveau heeft dan de zittende mannen. Bij gebrek aan voldoende hoog opgeleide mannen komen er op deze wijze ook steeds lager opgeleiden mannen in het bestuur, terwijl hoog opgeleide vrouwen niet gekozen en benoemd worden.

Vanuit mijn ervaring van bijna 50 jaar in het bedrijfsleven en overheid ken ik voldoende de echte mannencultuur. Dat is de cultuur waar een dresscode geldt, van de grote en antieke auto’s en de skyboxen in de stadions. Waar men nog de nodige seksistische en min of meer bedaagde grappen over vrouwen maakt.

Mij lijkt dat in die echte mannencultuur er een andere reden is om geen vrouwen te benoemen en dat is het in stand houden van deze mannencultuur. Want waarom zou men een storende factor als een vrouw binnen halen? Vanwege de kwaliteit van de besluitvorming? Daar geloven de mannen in die mannencultuur niets van. Dat gaat dus ook niet gebeuren. Men kiest voor de eigen gewoonten en gebruiken en om die cultuur open te breken is meer nodig dan een vrijwillige code met de regel “pas toe of leg uit”. En wie gaan daar nu over? Precies, de mannen.

Het argument van vrouwen dat vrouwen die op basis van een wettelijke regeling benoemd worden een excuus-truus zijn, is van een andere orde. Hieruit blijkt hoe anders vrouwen met deze kwestie om gaan en is een goede illustratie van het verschil in leefwereld. Maar het gaat hier om een cultuurverandering die niet zonder slag of stoot zal plaatsvinden, dus beide partijen zullen iets moeten slikken.

Ik ben dan ook een voorstander van het opleggen van een wettelijke verplichting om binnen een aantal jaren een minimaal percentage vrouwen in een bestuur te hebben. Dan neemt blijkbaar ook vanzelf het opleidingsniveau van de commissarissen en besturen toe. En dat geeft dus ook weer extra kansen.

Tot slot nog even dit. Het hoeft geen verdere toelichting dat de or hierin een belangrijke rol  speelt. De ondernemingsraad heeft het recht om voor een derde van de raad, kandidaten voor te dragen. En de or heeft een adviesrecht bij de benoeming van een bestuurder dus hier liggen prima kansen.

Cor P. Berkel
redacteur OR-Online