zaterdag 10 april 2021

Woonwijk voor werknemers

zwart wit foto werknemers

‘Complotdenkers hebben de begraafplaats in Bodegraven bestookt met bloemen op graven en complotteksten’, las ik recent in Trouw. Daar schrok ik wel van. Dat mensen die een bepaald beeld van de werkelijkheid aanhangen zich met hun mening uiten op een begraafplaats. Dat gaat toch wel ver. Enkele dingen zijn zo grondig vastgesteld dat er aan twijfelen niet meer goed mogelijk is. Dat geldt ook voor wat er in ondernemingen gebeurt.

Dit soort complot-opvattingen krijgen de ruimte door gebrek aan kennis over de geschiedenis van de mensheid en een behoefte om de wereld te begrijpen krijgen. Mensen die bezorgd zijn, of die verwarring ervaren, die behoefte hebben aan houvast, baseren zich mogelijk nog vaker op dit soort theorieēn. De huidige pandemie vormt hiervoor een ideale voedingsbodem, men probeert een verklaring te vinden.  En vervolgens zorgt het internet voor een versnelling bij de verspreiding van complottheorieēn. 

Als ondernemingsraden zich zouden verliezen in complottheorieën kunnen we de medezeggenschap wel opheffen. De aarde is rond en ondernemingen worden bestuurd door weldenkende mensen. En corona bestaat en leidt tot een crisis. Dat zijn feiten. 

In een artikel van het Financieele Dagblad van 23 februari las ik dat de pandemie bijdraagt aan een andere afweging van belangen. Eerder schreef het FD al over de verandering van het sociaal beleid van ondernemingen. Er vindt dus een verschuiving plaats. Ondernemingen krijgen een meer menselijk gezicht. De maatschappelijke rol van ondernemingen wordt zichtbaar. Het verstrekken van (loon)subsidies heeft een grotere betekenis dan dan alleen het op orde houden van de financiën. Er is een verschuiving gaande. 

Dat doet mij denken aan een boek dat ik las over Van Marken, de ondernemer die in de Delft de Koninklijke Nederlandsche Gist en Spiritusfabriek stichtte. Die liet voor zijn werknemers een park bouwen aan de rand van Delft, het Agnetapark. Leuke huizen en een parkomgeving en het bestaat nog steeds. Van Marken streefde als verlicht ondernemer naar sociaal ondernemerschap. Dat uitte zich niet alleen in de bouw van de woonwijk maar ook in een winstaandeel voor de arbeiders, een pensioenfonds en zelfs tot een medezeggenschapsorgaan met de naam ‘De Kern’. De werknemers waren zich daardoor heel bewust van het bedrijf waarvoor zij werkten. Er zijn wel meer voorbeelden van. Denk aan Philips en Stork. Die bedrijven waren bepalend voor het sociale klimaat in Nederland. 

Het bracht mij tot het inzicht dat er geen betere remedie is tegen complottheorieën is dan het  het geven van erkenning en waardering aan mensen. Mensen zoeken zekerheid. 

De corona crisis biedt weinig perspectief. Ondernemingen kunnen aan werknemers een gezicht en cultuur bieden, het gevoel van ‘ergens bij horen’ kan dat heel belangrijk zijn. ‘Jullie zijn onze medewerkers’ is een gevoel dat bij velen ontbreekt. De OR kan daar op meerdere manieren een bijdrage aan leveren.