zaterdag 12 juni 2021

Winst en welzijn

beeldbellen met familieIn mijn adviesbijeenkomsten en trainingen voor ondernemingsraden sta ik vaak stil bij het doel van de OR zoals dat in artikel 2 lid 1 van de WOR is omschreven. Daarin staat dat de OR er is om bij te dragen aan de het goed functioneren van de onderneming in al haar doelstellingen. Het is dus relevant om jezelf als OR-lid de vraag te stellen wat het doel van de onderneming is. Want dat is waar je aan zou moeten bijdragen. Bij commerciële ondernemingen krijg ik hierop vaak als antwoord: ‘winst maken’.  Ik heb mij daar altijd over verbaasd.

Winst maken is een afspraak

Volgens mij is er geen ondernemer die een onderneming start op basis van het idee: ‘Laat ik eens winst gaan maken’. Nee, de meeste ondernemingen zijn ontstaan vanuit het idee dat je iets kan maken of iets kunt toevoegen wat een ander nodig heeft. Iets waardoor het welzijn van de ander toeneemt. Dat je daar geld voor vraagt en uiteindelijk ook winst mee kunt maken komt omdat we dat in onze een economie zo hebben afgesproken. Ondernemingen moeten groeien om gezond te blijven.

Nu leven we sinds een aantal weken in een nieuwe werkelijkheid. Het coronavirus heeft ‘as we speak’ onze levens veranderd. De nieuwe werkelijkheid is dat we een onzichtbaar virus proberen in te dammen middels thuisquarantaine en andere vrijheidsbeperkende maatregelen. Het gevolg is dat ondernemingen en de economie keihard onderuit gaan en het waarschijnlijk nooit meer zal worden zoals het was. We hebben te maken met een blijvende verandering. We weten alleen nog niet zo goed wat dat voor ons gaat betekenen.

De klimaatcrisis wordt ingehaald

In de media horen en lezen we al langer over radicale veranderingen die nodig zijn om de klimaatcrisis te beteugelen. We zijn op weg naar een ander soort economie en daar komt nu het effect van een onzichtbaar virus bij. Uiteraard zijn we in deze crisistijd vooral bezig met onze eigen gezondheid en zorg voor onze familie en medemensen. Maar onze politici, ceo’s en leiders zijn ook volop bezig met de economische gevolgen van deze crisis.

De huidige crisis is een kans voor ondernemingen en werknemers om zich te bezinnen. Veel ondernemingen draaien op halve kracht of liggen stil. Werknemers, management en ook OR-leden zitten verplicht thuis. Tijd genoeg dus voor OR-en om zich te bezinnen. Waar zijn wij nou eigenlijk van? Meer winst maken? Of bijdragen aan welzijn? Wat is de juiste balans? En hoe doen we dat?

Welvaart is iets anders dan welzijn

De kloof tussen arm en rijk was nog nooit zo groot en nooit zo zichtbaar als nu. Welvaart en economische groei gaan hand in hand. Maar meer welvaart betekent niet per definitie meer welzijn, dat is wat de coronacrisis ons leert. Moeten we voor het herstel van de economie echt terug naar economische groei? Of kan het ook anders?

De meeste van ons zullen de coronacrisis overleven. Als er ooit een moment was waarop we met zijn allen de mogelijkheid hadden om iets te veranderen dan is het wel nu. Ga met je bestuurder in gesprek. Nu is het moment waarop grote (adviesplichtige) besluiten worden voorbereid. De toekomst begint nu. Ondernemingen zijn meer dan winstmachines. Ik zie het als samenwerkingsverbanden gericht op een hoger doel, nl. het welzijn van ons allemaal.