woensdag 2 december 2020

Vakantie en corona

De redactie van de vragenservice beantwoordt wekelijks vele vragen van leden. Q&A bevat een selectie van de meest gestelde vragen.

fitness op het werk

 Beste redactie,

Voor de coronaperiode hebben verschillende medewerkers vakantie aangevraagd in verband met de aankomende meivakantie. Nu deze vakanties niet kunnen doorgaan, willen deze medewerkers liever werken. De vakantieaanvragen zijn inmiddels goedgekeurd. Mag de werkgever het standpunt innemen dat goedgekeurd verlof in principe niet meer kan worden geannuleerd en dient te worden opgenomen?

Met vriendelijke groet,

De OR

Beste OR,

Volgens mij hebben we in deze coronaperiode te maken met een bijzondere situatie. Dat de werknemer nu niet op vakantie kan en dus zou willen werken daar kunnen zowel de werkgever als de werknemer niets aan doen. Dat de werkgever een probleem ervaart mag duidelijk zijn en ook daar kan niemand iets aan doen. Het probleem van de werkgever lijkt mij echter veel groter dan alleen vakantiedagen, denk bijvoorbeeld aan noodgedwongen reorganisaties.
 
Ik ben geen jurist maar over het verplicht opnemen van vakantiedagen lees ik het volgende : Uit artikel 7:638 van het Burgerlijk Wetboek volgt dat een werkgever verplicht is een medewerker in de gelegenheid te stellen vakantie op te nemen. Uit hetzelfde artikel volgt dat de werkgever het verlof in beginsel overeenkomstig de wensen van de werknemer vaststelt, tenzij er in de vaststelling is voorzien in de arbeidsovereenkomst of de cao of ‘tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten’. De genoemde ‘gewichtige redenen’ gaan uit van een situatie waarin de werkgever niet kan instemmen met de gewenste vakantiedagen van de werknemer. Het artikel geeft dus niet de werkgever de mogelijkheid om zelf eenzijdig vakantie vast te stellen in geval van gewichtige redenen. De werkgever kan een medewerker niet verplichten vakantieverlof op te nemen om redenen zoals hier aan de orde. Dit is geen sluitend antwoord op je vraag maar geeft wel aan dat voor de wet de werknemer bepaalt wanneer hij verlof wil opnemen (binnen de kaders van de afgesproken spelregels) en dat de werkgever daar alleen met gewichtige redenen anders in kan bepalen.
 
Allereerst is het belangrijk dat je nagaat wat de huidige interne regeling en/of de cao zegt over de spelregels van het opnemen van vakantiedagen. Als de werkgever over het opnemen van vakantiedagen afwijkende of aanvullende afspraken wil maken bovenop de huidige regelingen dan valt dat onder het instemmingsrecht van de OR artikel 27 lid 1b WOR: ‘ het aanpassen van de werktijd - of vakantieregeling’. Deze wijziging of aanvulling mag niet worden ingevoerd zolang de OR niet instemt. Dat geeft de OR de mogelijkheid om alleen met nieuwe afspraken akkoord te gaan als het grotere plaatje helder is. Wat wil de werkgever en wat betekent dat op langere termijn? Hoe staat de onderneming er financieel voor en levert deze wijziging in de vakantieregeling een substantiële bijdrage aan een oplossing? Je werkt gezamenlijk in dezelfde onderneming en je zult elkaar nu moeten helpen om de boel draaiende te houden, niet alleen nu maar ook op dangere termijn. Daarvoor is een goede afweging van de belangen van de werkgever en de werknemer noodzakelijk.
 
Je kunt in deze bijzondere tijden niet alles oplossen met regels. Ik pleit er dan ook voor dat een werkgever en OR in deze situatie speciale aanvullende afspraken zouden kunnen maken waarbij je in ogenschouw moet nemen dat het 'vakantiedagenprobleem' slechts een klein deelprobleem is voor de werkgever. De echte problemen als gevolg van een toekomstige economische recessie zullen vele malen groter zijn.

In je vraag lees ik dat de werkgever zegt dat de dagen ‘in principe’ vast staan. Ik lees hierin ruimte om het op individueel niveau anders te doen. Dat lijkt mij op zich een goede aanpak zolang er in onderling overleg een voor beide acceptabele en redelijke oplossing wordt gevonden tussen werknemer en leidinggevende. Er zijn vast ook medewerkers die wel vrij willen of een andere oplossing ook prima vinden. De vraag is wat er gebeurt als ze er samen niet uitkomen. Daarover zou je als OR afspraken kunnen maken met je bestuurder. 
 

Punt van aandacht is dat er een houdbaarheidsdatum aan vakantiedagen zit. Er zijn wettelijke- en bovenwettelijke vakantie dagen. De wettelijk verplichte vakantiedagen vervallen automatisch een half jaar na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. De wettelijke vakantiedagen van 2019 vervallen dus na 1 juli 2020. 

Met vriendelijke groet,

De redactie