zaterdag 12 juni 2021

De (on)deugende mens

helpen bij overstekenHet boek van Bregman “De meeste mensen deugen” houdt me bezig. Ook al heb ik het boek gelezen, dan nog is het moeilijk een zinnig antwoord op deze vraag te geven. Wel vind ik het, hoe dan ook, een geweldig boek en ik raad iedereen aan het te lezen. Bregman neemt verschillende onderzoeken onder de loep en hij beoordeelt kritisch de resultaten daarvan.

HIj komt hierin soms op tegengestelde bevindingen en geheel andere resultaten. We hebben het dan over gerenommeerde onderzoeken waarover al breed gepubliceerd is en onderzoekers die zeer bekend zijn. Hij laat zien dat de resultaten van die onderzoeken gemanipuleerd zijn om de gewenste uitkomst van experimenten te krijgen. Deels om in de wetenschappelijke wereld hoge ogen te gooien. Anders gezegd om het eigen belang en de naamsbekendheid. Daarnaast hebben belangstellende leken en beleidsmakers die onjuiste resultaten gebruikt voor beleid en opinievorming.

Zo bracht een onderzoek van kolonel Marshall naar het gedrag van zijn soldaten bij een aanval van de vijand aan het licht dat van die eigen soldaten slechts 15 tot 25% tijdens het gevecht daadwerkelijk zelf schoot. Hij schrijft in zijn boek over die strijd: ”Het gemiddelde en gezonde individu heeft zo’n innerlijke en, meestal onbewuste, weerstand tegen het vermoorden van een medemens dat hij niet uit vrije wil een leven zal nemen.” Maar 40 jaar geleden zijn die resultaten tot oplichterij bestempeld door het leger en gerenommeerde media en mochten deze niet gebruikt worden als resultaat van onderzoek. De kolonel was toen al dood. Het blijkt dat soldaten vooral vechten om hun vrienden en kameraden te beschermen en niet om de vijand te verslaan. Gelukkig bevestigen, naast Bregman, ook andere onderzoeken zijn resultaten.

De rol van de media is belangrijk. Vanwege het belang van de omzet zijn zij vaak uit op sensatie en geven onvolledige of zelfs verkeerde informatie. Daar worden door Bregman ook treffende voorbeelden van gegeven. Hoe vaak ook over berovingen en verkrachtingen wordt bericht, uit onderzoek blijkt telkens weer dat omstanders hulp bieden en proberen erger te voorkomen.

In zijn boek doet Bregman een overtuigende poging om het cynische beeld van het gedrag van de mensheid met tal van onderzoeken te weerleggen. Zijn bevinding is dat wij mensen niet alleen maar uit te zijn op ons eigen belang, maar dat we ook in staat zijn voor anderen op te komen. Mensen zijn te motiveren om een positieve bijdrage te leveren en velen doen dat ook. En aangezien ik dat ook herken uit mijn eigen persoonlijke omgeving durf ik dus ook met recht te zeggen dat de meeste mensen deugen.